Η ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΟΣ ΕΙΣ ΤΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ

Τήν Κυριακήν, 4ην /17ην Μαΐου 2020, Κυριακήν τῆς Σαμαρείτιδος κατά τό Πεντηκοστάριον, ἑωρτάσθη  ὑπό τοῦ Πατριαρχείου ἡ μνήμη τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ Σαμαρεῖτις γυνή συνήντησε τόν Κύριον εἰς τό Φρέαρ τοῦ Ἰακώβ, εἰς Νεάπολιν τῆς Σαμαρείας καί ἐκεῖ ὁ Κύριος ὑπό τό πρόσχημα τοῦ αἰτήματος νά πίῃ ὕδωρ ἐκ τῆς ὑδρίας αὐτῆς, ἀπεκάλυψεν εἰς αὐτήν ὅτι Ἐκεῖνος εἶναι τό ὕδωρ τό ζῶν, τό ἁλλόμενον εἰς ζωήν αἰώνιον καί ὁ Μεσσίας, ὁ Χριστός, (Ἰω. Κεφ. 4).

Τό γεγονός τοῦτο ἑωρτάσθη  ἐφέτος ὑπό τοῦ ἡγουμένου τοῦ Φρέατος καί ἀνακαινιστοῦ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Σαμαρείας, Ἁγίας Φωτεινῆς, Ἀρχιμανδρίτου Ἰουστίνου εἰς αὐτόν τόν τόπον, ἐν ᾧ καί τό σκήνωμα τοῦ ἁγίου Ἱερομάρτυρος Φιλουμένου εἰς τό πλαίσιον τῶν μέτρων προστασίας τῆς ὑγιείας ἐκ τοῦ ἰοῦ Covid -19.

Διά τόν αὐτόν λόγον δέν μετέβη ἐκεῖ ἡ Α.Θ.Μ. ὁ Πατήρ ἡμῶν καί Πατριάρχης Ἱεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος, ἀλλά μετέβη καί ἐλειτούργησεν τήν πρωΐαν εἰς τήν Ἱεράν Μονήν τῶν Δώδεκα Ἀποστόλων εἰς Τιβεριάδα, ἔνθα ἐδέχθη Αὐτόν ὁ ἡγούμενος Ἀρχιμανδρίτης Παρθένιος.

Ἐπί ταῖς ἐκδηλώσεσι ταύταις ὁ Μακαριώτατος ἀπηύθυνε τό κάτωθι μήνυμα:

«Ὁ κατ’ οὐσίαν ἀθεώρητος Λόγος καί παντουργός, ὤφθης τοῖς ἀνθρώποις ἄνθρωπος ἐξ ἀγνῆς, Θεομήτορος, τόν ἄνθρωπον ἀνακαλούμενος, πρός μετουσίαν τῆς Θεότητος», ἀναφωνεῖ  ὁ ὑμνῳδός τῆς Ἐκκλησίας.

 Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

Εὐλαβεῖς Χριστιανοί,

 Σήμερον, Κυριακῇ πέμπτῃ ἀπό τοῦ Πάσχα, τήν τῆς Σαμαρείτιδος γυναικός ἑορτήν ἑορτάζομεν, καί ευχαριστιακῶς δοξολογοῦμεν τήν πηγήν τῆς ζωαρχίας, τόν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, τόν φανερωθέντα σαρκούμενον ὡς ἄνθρωπον, «ἵνα τόν Ἀδάμ ἐξάρῃ ἐκ κατάρας παγγενῆ».

 Ὄντως ὁ σαρκωθείς Θεός Λόγος καί ἄνθρωπος γενόμενος ἐξῇρεν / ἠλευθέρωσε τό γένος τῶν ἀνθρώπων ἐκ τῆς κατάρας τοῦ Παλαιοῦ, δηλαδή τοῦ χοϊκοῦ Ἀδάμ καί συνανέστησεν αὐτό [τό γένος] διά τῆς Ἀναστάσεως Αὐτοῦ, ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός.

 Κατά τόν διάλογόν Του, ὁ Ἰησοῦς μετά τῆς Σαμαρείτιδος ἐν τῷ Φρέατι τοῦ Ιακώβ: «εἶπεν αὐτῇ· εἰ ᾔδεις τήν δωρεάν τοῦ Θεοῦ, καί τίς ἐστιν ὁ λέγων σοι, δός μοι πιεῖν, σύ ἄν ᾔτησας αὐτόν, καί ἔδωκεν ἄν σοι ὕδωρ ζῶν», (Ἰωάν. 4,10).

 Ἑρμηνεύων τούς Κυριακούς τούτους λόγους ὁ ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας λέγει: «ὕδωρ ζῶν ἀποκαλεῖ τήν ζωοποιόν τοῦ [Θείου] Πνεύματος δόσιν, δι’ ἧς καί μόνης ἡ ἀνθρωπότης… ξηρά τε ἤδη καί πάσης ἄγονος ἀρετῆς… πρός τό ἀρχαῖον ἐπανατρέχει τῆς φύσεως κάλλος καί τήν ζωοποιόν ἐκπίνουσα χάριν, πολυτρόποις ἀγαθῶν ἰδέαις περιανθίζεται».

 Μέ ἄλλα λόγια, τό «ζῶν ὕδωρ», δηλονότι ἡ ζωοποιός δόσις τοῦ ἁγίου Πνεύματος εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία «καθαίρει τόν ρύπον τῆς ἁμαρτίας καί σβεννύει τήν φλόγα τῶν παθῶν καί θεραπεύει τήν τῆς ἀπιστίας ξηρότητα καί ἀκαρπίαν», κατά τόν ἅγιον Θεοφύλακτον. Ἐπί πλέον δέ ἡ ζωοποιός δόσις ἤ χάρις τοῦ ἁγίου Πνεύματος εἶναι αὐτή, διά τῆς ὁποίας ἐπιτυγχάνεται ἡ ἐν Χριστῷ τῷ νέῳ Ἀδάμ τελείωσις τοῦ ἀνθρώπου.

 Μόνον διά τῆς χάριτος τοῦ ἁγίου Πνεύματος δύναται νά ἐπανέλθῃ εἰς τό ἀρχαῖον κάλλος ἡ ψυχή τοῦ ἀνθρώπου, ὡς λέγει καί ὁ Μέγας Βασίλειος ἑρμηνεύων τόν ψαλμόν: «Κύριε ἐν τῷ θελήματί Σου παρέσχου τῷ κάλλει μου δύναμιν», (Ψαλμ. 29,8).

 Καλός μέν γάρ ἤμην κατά τήν φύσιν· ἀσθενής δέ διά τό ἐξ ἐπιβουλῆς τοῦ ὄφεως νεκρωθῆναι τῷ παραπτώματι… Κάλλος δέ ἀληθινόν καί ἐρασμιώτατον μόνῳ τῷ τόν νοῦν κεκαθαρμένῳ, θεωρητόν τό περί τήν θείαν καί μακαρίαν φύσιν». Καί ἀναλυτικώτερον: Ἤμουν καλός ἐκ φύσεως· ἀδύνατος ὅμως, διότι ἐνεκρώθην μέ τό παράπτωμα ἐξ αἰτίας τῆς ἀπάτης τοῦ ὄφεως. Κάλλος ὅμως ἀληθινόν καί ἀξιαγάπητον ὑπάρχει εἰς τήν θείαν καί μακαρίαν φύσιν, τό ὁποῖον δύναται νά ἴδῃ μόνον νοῦς καθαρός.

«Κάλλος γάρ ἄριστον, πρῶτον μέν τό ψυχικόν, ὅταν ᾖ  κεκοσμημένη ψυχή ἁγίῳ Πνεύματι», λέγει ὁ Ἅγιος Κλήμης Ἀλεξανδρείας.

 Τό ἐν ἁγίῳ Πνεύματι κάλλος τῆς ψυχῆς δέν εἶναι ἄλλο ἀπό τήν μετουσίαν τῆς θεότητος, τοὐτέστιν τῆς κοινωνίας τῆς θείας φύσεως, ὡς λέγει ὁ ἅγιος Μάξιμος: «εἰς τοῦτο ἡμᾶς πεποίηκεν ὁ Θεός, ἵνα γενώμεθα θείας κοινωνοί φύσεως, καί τῆς αὐτοῦ ἀϊδιότητος μέτοχοι, καί φανῶμεν Αὐτῷ ὅμοιοι κατά τήν ἐκ χάριτος θείας».

 Ἰδού λοιπόν διά τί ὁ Ἰησοῦς εἶπε τῇ Σαμαρείτιδι: «ὅς δι’ ἄν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος, οὗ ἐγώ δώσω αὐτῷ, οὐ μή διψήσῃ εἰς τόν αἰῶνα, ἀλλά τό ὕδωρ, ὅ δώσω αὐτῷ, γενήσεται ἐν αὐτῷ πηγή ὕδατος ἁλλομένου εἰς ζωήν αἰώνιον», (Ἰωάν. 4, 14).

 Τοῦτο ἀκριβῶς τό ὕδωρ, τό ἁλλόμενον τό πρός ζωήν αἰώνιον, δηλονότι τήν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος προσέφερεν ὁ Ἰησοῦς Χριστός τῇ Σαμαρείτιδι γυναικί, ἡ δέ μετ’ εὐφροσύνης ἐδέξατο αὐτό, ὡς βοᾷ ὁ Προφήτης Ἡσαΐας: «Καί ἀντλήσατε ὕδωρ μετ’ εὐφροσύνης ἐκ τῶν πηγῶν τοῦ σωτηρίου», (Ἡσ. 12,3).

 Κατά τόν ἅγιον Κύριλλον Ἀλεξανδρείας ἐν τοῖς λόγοις τούτοις ὁ Προφήτης Ἡσαΐας: «Ὕδωρ μέν ἀποκαλεῖ τόν ζωοποιόν τοῦ Θεοῦ Λόγον, πηγάς δέ τούς ἁγίους Ἀποστόλους καί Εὐαγγελιστάς καί Προφήτας. Σωτήριον δέ τόν Χριστόν».

 Ἡ Σαμαρεῖτις γυνή ὄχι μόνον ἐδέξατο τήν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἀλλ’ ἐγένετο κῆρυξ καί Ἀπόστολος τοῦ Κυριακοῦ κηρύγματος: «Πνεῦμα ὁ Θεός καί τούς προσκυνοῦντας αὐτόν ἐν Πνεύματι καί ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν», (Ἰωάν. 4,24).

 Σχολιάζων τό χωρίον τοῦτο ὁ Ἱερός Χρυσόστομος λέγει: «Ὅταν δε εἴπῃ, [ὁ Χριστός], «Πνεῦμα ὁ Θεός» οὐδέν ἄλλο δηλοῖ ἤ τό ἀσώματον. Δεῖ τοίνυν τοῦ ἀσωμάτου καί τήν λατρείαν τοιαύτην εἶναι καί διά τοῦ ἐν ἡμῖν ἀσωμάτου προσφέρεσθαι· τοὐτέστι, διά τῆς ψυχῆς και τῆς τοῦ νοῦ καθαρότητος… Μή τοίνουν θύετε πρόβατα καί μόσχους, ἀλλ’  ὅλον σαυτόν ἀνάθες τῷ Θεῷ καί ὁλοκαύτωσον [= πρόσφερε τόν ἑαυτόν σου ὁλοκαύτωμα εἰς τόν Θεόν]· τοῦτο γάρ ἐστι θυσίαν ζῶσαν παραστῆσαι… τῷ Θεῷ τήν λογικήν λατρείαν ὑμῶν, (Ρωμ. 12,1),… σταυροῦν ἑαυτόν καί τάς ἀλόγους ἀναιρεῖν ἐπιθυμίας καί κατασφάττειν».

 Εἰς τοῦτο ἀκριβῶς ἐγένετο καί ἡ Σαμαρεῖτις γυνή, ἡ ὑπό τοῦ Χριστοῦ ὀνομασθεῖσα Φωτεινή, τοὐτέστιν εἰς τό μαρτύριον τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ, ὁλοκαυτώσασα ἑαυτήν μετά τῶν ἑπτά αὐτῆς υἱῶν, ἐπί τοῦ Ρωμαίου Αὐτοκράτορος Νέρωνος, ἀναδησαμένη οὕτω τόν στέφανον τοῦ Σταυρικοῦ πάθους καί τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ.

 Μετά δέ τοῦ ὑμνῳδοῦ εἴπωμεν: «Ἡ πηγή τῆς ζωαρχίας, Ἰησοῦς ὁ Σωτήρ ἡμῶν, ἐπί τήν πηγήν ἐπιστάς τοῦ Πατριάρχου Ἰακώβ, πιεῖν ἐζήτει ὕδωρ παρά γυναικός Σαμαρείτιδος. Τῆς δέ τό ἀκοινώνητον τῶν Ἰουδαίων προσειπούσης ὁ σοφός δημιουργός μετοχεύει αὐτήν ταῖς γλυκείαις προσρήσεσι, μᾶλλον πρός αἴτησιν τοῦ ἀϊδίου ὕδατος· ὅ καί λαβοῦσα, τοῖς πᾶσιν ἐκήρυξεν, εἰποῦσα· Δεῦτε, ἴδετε τῶν κρυπτῶν γνώστην καί Θεόν, παραγενόμενον σαρκί διά τό σῶσαι τόν ἄνθρωπον».

Ἀμήν. Χριστός Ἀνέστη.

Ἐκ τῆς Ἀρχιγραμματείας